Blog na temat inwestowania w Azji

Jak utracić polską rezydencję podatkową

W tym artykule opiszą kwestie takie jak:

  • Co to jest rezydencja podatkowa, 
  • Kto jest polskim rezydentem podatkowym
  • Jak utracić rezydencję podatkową w Polsce i zmienić ją na inną
  • Kto może łatwo zmienić rezydencję podatkową
  • Komu trudno zmienić rezydencję podatkową
  • Zalety pozbycia się polskiej rezydencji podatkowej
  • Czy można żyć bez rezydencji podatkowej co to jest rezydencja podatkowa,

Rezydencja podatkowa w Polsce

Nasza rezydencja podatkowa to po prostu miejsce (kraj), gdzie płacimy podatek.

Kto jest polskim rezydentem podatkowym według  ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r.(Art. 3.pkt.1.)?

1. Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

1a. Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Tyle mówi ustawa, ale teraz trzeba rozumieć co owe zapisy oznaczają w praktyce.

Ustawa mówi, że obowiązkowi podatkowemu na terytorium RP podlegają osoby mające miejsce zamieszkania na jej terenie, niezależnie od źródła tych przychodów. 

Najważniejsze jest jednak to jak ustawa definiuje kto jest uznawany za mający miejsce zamieszkania na terenie RP. I tak ustawa mówi, że jest to osoba, która ma na terenie Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych, lub przebywa na terenie RP dłużej niż 183 dni w roku.

Prawo to jest bardzo niejasne, jednak ta niejasność działa w obie strony i możemy ją wykorzystać dla siebie. Przykładowo z zapisu ustawy można by wywnioskować, że jeśli nie łączą nas z Polską żadne więzi osobiste, ani biznesowe, ale przebywamy w Polsce ponad 183 dni to musimy tutaj płacić podatek. Co w przypadku, gdy ktoś przebywa w Polsce 184 dni w roku mieszkając w hotelach bo lubi, a pieniądze zarabia w innym kraju podczas pozostałych dni w roku, dodatkowo w tamtym kraju mając interesy życiowe? Nikt nie może zabronić danej osobie spędzania akurat 184 dni w Polsce, chociaż nic z interesów osobistych czy ekonomicznych tej osoby z krajem nie łączy.  Według tej ustawy jednak taka osoba musiałaby podlegać obowiązkowi podatkowemu w Polsce. To oczywiście kuriozalny przykład, ale pokazuje słabość ustawy.

Z drugiej jednak strony ktoś mógłby dojść do błędnego wniosku, że wystarczy nie przebywać w Polsce przez większą część roku i to już nas zwolni z płacenia podatku w Polsce. Nic bardziej mylnego. Spotkałem się osobami, które mówiły że po prostu zrobią sobie długie wakacje na ponad pół roku i dzięki temu nie zapłacą zysku z kryptowalut czy czegoś innego…

Otóż samo wyjechanie z polski na 184 dniowe wakacje nie wystarczy aby móc legalnie nie płacić podatku w Polsce. Tutaj dochodzimy do bardzo ważnej kwestii czyli tego co to jest ów tajemniczy ,,ośrodek interesów życiowych”.

Jak utracić ośrodek interesów życiowych w Polsce.

Aby zmienić rezydencję podatkową na inny kraj niż Polska, należy utracić ośrodek interesów życiowych w Polsce.

Jak definitywnie pozbyć się rezydencji podatkowej w Polsce:

  • nie posiadać w Polsce najbliższej rodziny (żona/partnerka, dzieci) nawet bowiem jeśli pracujesz za granicą a w kraju masz najbliższą rodzinę to jest to koronny dowód na to, że twoje interesy są w Polsce. Dla tego w idealnej sytuacji są bezdzietni kawalerowie, w innym przypadku należy także przenieść rodzinę do innego kraju.
  • Nie posiadać w Polsce nieruchomości na własność, która jest gotowa dla naszego użytku. Możemy mieć mieszkanie, które komuś wynajmujemy, lub oddajemy w użytkowanie, jednak należy unikać posiadania nieruchomości która wskazywałaby na to, że jednak z krajem nas dużo łączy. Na zdrowy rozsądek posiadanie willi nad Bałtykiem i góralskiej chaty w Zakopanem, które będziemy odwiedzali kilka razy do roku nie powinno być brzemieniem, jednak wszyscy prawnicy z którymi rozmawiałem, tego odradzali.
  • Nie posiadać w Polsce umowy o pracę ani ubezpieczenia zdrowotnego
  • Wymeldować się z miejsca zamieszkania (wystarczy kilkuminutowa wizyta z dowodem osobistym w urzędzie).
  • Nie głosować w wyborach (sukcesywne wymeldowanie oznacza, że nie będzie nas na liście do podpisu w komisji wyborczej, dzięki temu wiadomo że poprawnie nas wymeldowano). Brak postawy obywatelskiej jak widać bardzo popłaca bo głosowanie to jeden z najbardziej oczywistych dowodów, że w kraju przebywaliśmy i że mamy jakiś interes skoro bierzemy udział w wyborach.
  • Zamknąć jednoosobową działalność gospodarczą lub spółkę,
  • Wyrejestrować się z wszystkich organizacji, kół, zrzeszeń itp. Żadnych śladów że cokolwiek nas  z krajem łączy.
  • Ograniczyć rachunki bankowe do minimum a najlepiej zamknąć wszystkie
  • Zlikwidować wszystkie umowy, szczególnie abonament telefoniczny, jeśli potrzebujemy polski numer to najlepiej wyrobić nowy zarejestrowany na kogoś z rodziny

Wreszcie ostatecznym ukoronowaniem utraty polskiej rezydencji podatkowej jest uzyskanie rezydencji podatkowej innego kraju, którego dowodem jest uzyskanie specjalnej karty rezydenta wraz z nowym numerem podatkowym ( odpowiednikiem polskiego NIP), oraz zapłacenie podatku w nowej rezydencji czy też gdy tego podatku płacić nie trzeba, uzyskanie potwierdzenia złożenia zeznania podatkowego w nowym kraju.

Jak widać najłatwiej utracić polską rezydencję podatkową będzie bezdzietnemu, bezrobotnemu kawalerowi a najtrudniej osobom pracującym, mającym rodziny i własną nieruchomość. Ktoś może zapytać po co ktoś mający prace i dzieci chciałby zmieniać rezydencję podatkową, skoro pracując w Polsce czy prowadząc w Polsce biznes trzeba i tak podatki płacić. Teraz należy przejść do zalet zmiany i tego kto właściwie może tego potrzebować.

Kto odniesie korzyści ze zmiany rezydencji podatkowej:

  • osoby zarabiające ,,przez internet”
  • Inwestorzy giełdowi,
  • osoby, które zgromadziły pokaźna majątki w kryptowalutach (teraz już niemal nieaktualne hehe),
  • Wszelacy freelancerzy programiści, tłumacze, graficy itp

W skrócie każdy kogo przychody są niezwiązane z miejscem zamieszkania. Dla takich osób od pewnego pułapu finansowego bycie polskim rezydentem podatkowym to duże straty finansowe ponieważ jest wiele krajów gdzie takie osoby podatku po prostu płacić nie muszą.

Narzekanie na rząd, prawo i podatki które ruchają nas w dupę bez wazeliny jest bardzo popularne, a jedyne rozwiązanie jakie przychodzi ludziom do głowy to wrzucenie kartki do urny wyborczej i liczenie na zmiany. Zdradzę wam tajemnicę, jeśli nie podoba nam się to jak jesteśmy traktowani w danym kraju to nie zmieniamy tego zaznaczając X na karcie wyborczej, ale zmieniamy głosując nogami i portfelem! Po prostu wyprowadzamy się z kraju i przestajemy mu płacić podatki. To jest o wiele skuteczniejsza broń przeciwko rządowi niż próby zmienienia czegokolwiek przez glosowanie.

Gdzie nie trzeba płacić podatków?

Zaskakująco takich miejsc jest sporo, są to przede wszystkim kraje gdzie jest tzw system podatku terytorialnego, gdzie podatki płaci się tylko od przychodów uzyskanych na terenie danego kraju, oraz kraje bez żadnego podatku dochodowego. 

Przykłady krajów z systemem podatku terytorialnego:

  • Malta,
  • Malezja,
  • Hong Kong

Kraje bez podatku dochodowego:

  • Dubaj
  • Katar
  • Isle of Man (państewko na wyspie między UK a Irlandią)

Przykłady kto jest rezydentem podatkowym a kto nim nie jest i czy można nie mieć żadnej rezydencji podatkowej. 

1. Pan Marian, od 3 lat pracuje w Norwegii, jednak co 5 tygodni przylatuje na urlop aby odwiedzić żonę i dzieci mieszkające w domu wybudowanym za NOK, zarobione w pocie czoła na remontowaniu norweskich chatek. Sumarycznie przebywa w ciągu roku w Polsce od 2 do 3 miesięcy.

Werdykt: Pan Marian zdecydowanie jest polskim rezydentem podatkowym ponieważ ośrodek jego  interesów życiowych jest w Polsce.

2.  Wiktoria wyjechała na studia do Paryża, a następnie otworzyła tam własną markę odzieżową.       Do polski przyjeżdża na 3-4 miesiące w roku aby odwiedzić rodzinę, oraz w sprawach biznesowych. Posiada na własność mieszkanie w Warszawie podarowane przez rodziców gdy szła do szkoły średniej.

Werdykt: Wiktoria zdecydowanie nie posiada rezydencji podatkowej w Polsce. Prowadzi biznes w innym kraju i tam płaci podatki.

3. Marek był programistą w dużej korporacji, jednak postanowił pracować na własny rachunek. Wyjechał do Ameryki Południowej i pracuje mieszkając kilka miesięcy w domu na plaży w Brazylii, aby następnie pracować z dżungli w Gwatemali, a zaraz po tym z klimatycznej kamienicy w Buenos Aires. Z Polską łączy go już tylko tyle, że wpada czasami na święta zobaczyć się z rodzicami i rodzeństwem.

Werdykt: Marek nie jest polskim rezydentem podatkowym, nie jest też tak naprawdę nigdzie rezydentem podatkowym ponieważ nie przebywa w żadnym kraju dłużej niż trzy miesiące jak również nie posiada w Polsce ani w żadnym innym kraju ośrodka interesów życiowych.

Tutaj pojawia się pytanie komu Marek miałby płacić podatki, oraz czy ich nie płacenie będzie legalne? Cóż prawo podatkowe krajów, oraz prawo międzynarodowe nie nadąża za dynamiką społeczeństwa i ruchom takim jak digital nomads, czy każdemu kto pracuje online lub prowadzi biznes w internecie. Czy można bowiem zmusić człowieka do tego aby przebywał w jakimś kraju więcej niż 183 dni? Co jeśli ktoś prowadzi taki tryb życia że nigdy w żadnym roku nie przekroczy tej liczby dni w pojedynczym kraju? Co jeśli czyjś ośrodek interesów życiowych to jego laptop, plecak i wirtualne miejsce w internecie?

Oczywiście rodzi to pewne problemy ponieważ z prawnego punktu widzenia ciężko jest nie posiadać rezydencji, ale realnie bardzo wielu ludzi jej nie posiada. Problemem może być chociaż założenie nowego konta bankowego za granicą, chociaż ratują sprawę kraje gdzie banków nie interesuje nasz krajowy numer podatkowy. Nie ma bowiem problemu z założeniem firmy w raju podatkowym dla swojego biznesu online, jednak większym problemem będzie czerpanie zysków z tego biznesu, które to już należy opodatkować tam gdzie jest nasza osobista rezydencja podatkowa. Wiele osób błędnie myśli, że wystarczy założyć sobie spółkę w kraju gdzie nie ma podatków i jesteśmy od podatków wolni. Błąd ponieważ po wynagrodzeniu się z takiej spółki i tak przyjdzie nam zapłacić podatek.

Jak ominąć ten problem w przypadku biznesu na małą skalę typu programista freelancer, mały startup itp.

  • przyjmować wynagrodzenie na PayPal, Skrill itp lub w kryptowalutach
  • Korzystać ze starych kont bankowych lub założyć konta w krajach które zbyt wiele pytań nie zadają
  • Korzystać z gotówki

Jak przygotować się do zmiany rezydencji podatkowej?

  • wyrobić nowy paszport i dowód osobisty, ponieważ po wymeldowaniu z obecnego miejsca mogłoby być to problematyczne, dla tego lepiej wyrobić nowy dowód na 10 lat a po tym wymeldować się z danego urzędu,
  • upewnić się że mamy w pełni uregulowane wszelkie rozliczenia z Urzędem Skarbowym, ZUS i NFZ, szczególnie kiedy prowadziliśmy działalność
  • przed wyjazdem założyć profil zaufany w platformie ePUAP, oszczędzi nam to kłopotów w przyszłości gdyby trzeba było załatwić coś z jakimś urzędem ponieważ nie będziemy musieli wracać do kraju,
  • zdobyć zaświadczenie o niekaralności (można to uzyskać przez profil zaufany, listownie lub siedzibie sądu rejonowego, warto też takie zaświadczenie przetłumaczyć za stówkę u tłumacza przysięgłego,
  • zamknąć wszystkie konta bankowe, rachunki maklerskie, ubezpieczenia
  • nieruchomości sprzedać, przekazać w ,,użytkowanie” rodzinie, lub wynająć
  • wypisać się z wszystkich organizacji w jakich jesteśmy członkami
  • wypowiedzieć wszystkie umowy za media, internet, subskrypcje, kartę na siłownię itp
  • zaktualizować lub usunąć informację na temat miejsca naszego pobytu z mediów społecznościowych i portali
  • zamknąć konto na Allegro i innych tego typu serwisach powiązanych z naszym starym adresem

Jest jeszcze kilka ważnych kroków które pomogą przypieczętować prawnie ten proces, ale te zostawię na inną okazję, ponieważ nie o wszystkim chcę pisać publicznie. Na inny post pozostawiam także, kwestię uzyskiwania nowej rezydencji i wszystkiego co z nią związane łącznie z poradami co do konkretnych krajów i procesów jakie należy w nich przejść.

Dodatkowe kroki warte wykonania przed wyjazdem:

  • zabiegi dentystyczne (łatwiej ze względu na język i taniej)
  • podstawowe szczepienia typu WZW, dur brzuszny, tężec itp + pakiet szczepień tropikalnych jeśli planujemy się wybrać w tamte strony
  • wymiana prawa jazdy na międzynarodowe
  • zrobienie pakietu zdjęć w kilku wymiarach typu paszportowy, wizowy itp które mogą nam być potrzebne w krajach do których się wybieramy, zaoszczędzi to sporo czasu póżniej
  • zabranie pakietu lekarstw na zapas, typu antybiotyki czy lekarstwa których potrzebujemy ze względu na nasze zdrowie (warto jednak sprawdzić jakie leki są zabronione w niektórych krajach i mieć przy sobie recepty na takie specyfiki)
  • założenie karty Revolut aby przetrwać pierwsze miesiące, ewentualnie jeśli planujemy korzystać jeszcze z polskich kart to warto wyrobić nowe aby miały długie daty ważności,
  • zabranie ważnych dokumentów (zeznania i zwroty podatkowe, korespondencja z urzędami, dokumenty księgowe , dyplomy, zaświadczenia itp) lub ich kopii, a także zabezpieczenie ich na wszelki wypadek np u rodziny lub w skrytce bankowej

7 thoughts on “Jak utracić polską rezydencję podatkową

  • Jakub
    April 30, 2019 at 6:26 pm

    Bardzo ciekawy i pomocny artykuł opisujący mój przypadek. Pracuje zdalnie jako programista, przebywam głównie na Filipinach choć czasami bywam w Polsce ale nie więcej niż 3 miesiące w roku.

    Ciagle mam zarejestrowana działalność w Polsce i odprowadzam tu podatki ale bardzo mnie to boli, zwłaszcza gdy słyszę o coraz to nowych pomysłach rzadu. Zastanawiam się nad alternatywnymi rozwiązaniami.

    Ciekaw jestem czy mógłby mi Pan coś poradzić, chętnie nawet odpłatnie. Jeśli tak to prosiłbym o kontakt jako ze nie mogę znaleść go na stronie.

    • Inwestuj w Azji
      April 30, 2019 at 6:33 pm

      Czy działalność prowadzi Pan w Polsce z tego względu, że obsługuje polskich klientów? Jeśli klienci nie wymagają do współpracy działalności tylko mogą płacić osobie fizycznej to nie ma powodu do trzymania działalności w Polsce.

      Jedyna zaleta to taka, że w przyszłości chcąc np inwestować w nieruchomości w Polsce jest podkładka że miało się dochody, oraz daje to także zdolność kredytową.

      Jednak jeśli ktoś nie zamierza wracać do Polski w celu ,,ustabilizowania” się to spokojnie może otworzyć działalność za granicą, albo po prostu pracować jako freelancer i nieopodatkowane w Polsce pieniądze inwestować za granicą.

      Mogę doradzić ale porada będzie uzależniona od tego:

      – jakie są cele długoterminowe (zamieszkanie w innym kraju, ciągłe podróże, powrót do Polski w przyszłości etc.)
      – skala działalności (obroty, typ obsługiwanych podmiotów)
      – jak silne są związki z Polską, społeczne i gospodarcze

      Kontakt: inwestujwazji@gmail.com

      • Jakub
        May 1, 2019 at 8:51 am

        Dziekuje za odpowiedź!

        Wyslalem wiecej informacji bezposrednio na maila.

  • Marcin
    August 22, 2019 at 12:11 pm

    Jeśli mam zagraniczną rezydencję podatkową, a inwestuje na giełdzie w Polsce to podobno muszę płacić podatek od zysków kapitałowych w Polsce. To prawda?

    • Digital Nomad
      August 30, 2019 at 4:20 pm

      Tak, niezależnie od rezydencji podatki od zysków kapitałowych płaci się w kraju ich powstania.

  • qwe
    October 30, 2019 at 2:44 pm

    Witam,

    Jeśli chciałem otworzyć spółkę w Estonii, ale przebywam w PL na stałe (świadczę usługi przez internet), to czy podatek dochodowy w Polsce muszę płacić? Czy wobec tego ZUS również? Gdzie muszę zapłacić podatek dochodowy jeżeli chcę wybrać 10k PLN z konta spółki estońskiej i przelać kwotę na konto w Polsce? Czy umowa między Państwem polskim a estońskim wyklucza podwójne opodatkowanie? Z góry dziękuję za odpowiedź. 🙂

    • Digital Nomad
      November 9, 2019 at 12:16 pm

      Witam,

      Mieszkając w Polsce według prawa trzeba w Polsce zapłacić podatki, zarówno CIT od spółki jak i dochodowy od tego…

Leave a Reply to Inwestuj w Azji Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *.

*
*
You may use these <abbr title="HyperText Markup Language">HTML</abbr> tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>